Hedging คืออะไร ป้องกันความเสี่ยงยังไงใน Forex และ CFD

Hedging คือการเปิดสถานะใหม่ที่มีทิศทางหรือพฤติกรรมราคาสวนทางกับสถานะเดิม เพื่อลดผลกระทบเมื่อราคาเคลื่อนไหวในทางที่ไม่ต้องการ เปรียบได้กับการซื้อประกันให้พอร์ต ที่ต้องจ่ายต้นทุนบางอย่างเพื่อแลกกับความเสียหายที่จำกัดลง ไม่ใช่เครื่องมือสร้างกำไร

หลายคนได้ยินคำว่า Hedge จากกองทุนขนาดใหญ่หรือบริษัทส่งออก แล้วสงสัยว่าเทรดเดอร์รายย่อยใช้ได้หรือไม่ คำตอบว่า Hedging คือเครื่องมือที่ใช้ได้กับทุกขนาดพอร์ตนั้นถูกเพียงครึ่งเดียว เพราะถ้าใช้ผิดวิธี มันจะกลายเป็นการจ่ายค่าธรรมเนียมสองต่อเพื่อเลื่อนการตัดสินใจออกไปเท่านั้น บทความนี้อธิบายรูปแบบหลักในตลาด Forex และ CFD ต้นทุนที่แท้จริง และสถานการณ์ที่การ Hedge เป็นแค่การล็อกขาดทุนไว้

Hedging คืออะไร หลักการพื้นฐานของการป้องกันความเสี่ยง

หัวใจของแนวคิดนี้คือการสร้างสถานะสองชุดที่ผลกำไรขาดทุนหักล้างกันบางส่วนหรือทั้งหมด เมื่อสถานะแรกขาดทุน สถานะที่สองควรได้กำไรมาชดเชย ผลลัพธ์คือความผันผวนของพอร์ตโดยรวมลดลง แต่ในทางกลับกัน เมื่อสถานะแรกได้กำไร สถานะที่สองก็จะขาดทุนกินกำไรนั้นไปด้วยเช่นกัน

ดังนั้นถ้าจะตอบให้ชัดว่า Hedging คือสิ่งใด ต้องพูดว่ามันคือการแลกโอกาสทำกำไรบางส่วนกับความแน่นอนที่เพิ่มขึ้น ไม่มีการป้องกันความเสี่ยงแบบใดที่ฟรี ทุกวิธีมีต้นทุนอย่างน้อยหนึ่งอย่าง ไม่ว่าจะเป็นค่าธรรมเนียม ค่าถือครองข้ามคืน เงินประกันที่ถูกกันไว้ หรือกำไรที่หายไป

การ Hedge เต็มจำนวนหรือ Full Hedge คือการทำให้ความเสี่ยงสุทธิใกล้ศูนย์ ส่วน Partial Hedge คือการป้องกันเพียงบางส่วน เช่น 30 ถึง 50 เปอร์เซ็นต์ของสถานะ เพื่อให้ยังได้ประโยชน์จากทิศทางหลักอยู่บ้าง ซึ่งในทางปฏิบัติใช้กันมากกว่า

Hedging คือคนละเรื่องกันในการลงทุนระยะยาวกับการเทรดระยะสั้น

บริษัทส่งออกที่จะได้รับเงินดอลลาร์ในอีกสามเดือนอาจทำสัญญาขายดอลลาร์ล่วงหน้า เพื่อรู้รายได้เป็นเงินบาทที่แน่นอน ไม่ได้ต้องการเก็งกำไร ส่วนเทรดเดอร์มักใช้เพื่อลดความเสี่ยงชั่วคราว เช่นก่อนข่าวเศรษฐกิจสำคัญ ถ้าไม่มีเหตุผลรองรับชัดเจน มักจบลงด้วยสถานะสองฝั่งที่ไม่รู้ว่าจะปิดฝั่งไหนก่อน

Direct Hedge เปิด Buy และ Sell ในคู่เงินเดียวกัน

Direct Hedge คือการเปิดสถานะตรงข้ามในสินทรัพย์เดียวกันด้วยขนาดเท่ากัน สมมติว่าเปิด Buy EUR/USD ขนาด 1 Lot ที่ 1.0900 แล้วราคาลงมาที่ 1.0850 ซึ่งขาดทุนอยู่ 50 pip หรือประมาณ 500 ดอลลาร์ (1 pip ของ 1 Standard Lot ในคู่นี้มีค่าประมาณ 10 ดอลลาร์) ถ้าเปิด Sell อีก 1 Lot ที่ 1.0850 ผลขาดทุนสุทธิจะถูกตรึงไว้ที่ราว 500 ดอลลาร์ ไม่ว่าราคาจะไปทางไหนต่อ

ฟังดูปลอดภัย แต่ขาดทุนยังอยู่ครบ เพียงแต่ยังไม่ได้ปิด และยังต้องตัดสินใจอีกสองครั้งว่าจะปิดฝั่งไหนก่อนและเมื่อไหร่ นอกจากนี้ บางโบรกเกอร์และบางเขตกำกับดูแลไม่อนุญาตให้เปิดสองฝั่งในสินทรัพย์เดียวกันในบัญชีเดียว จึงควรตรวจสอบเงื่อนไขบัญชีก่อน

Correlated-Pair Hedge ใช้คู่เงินที่เคลื่อนไหวสัมพันธ์กัน

อีกวิธีหนึ่งคือการใช้ความสัมพันธ์ระหว่างสินทรัพย์ หรือ Correlation แทนการเปิดสวนในตัวเดียวกัน ตัวอย่างที่พบบ่อยในคู่เงินหลัก Forex คือ EUR/USD กับ GBP/USD ที่มักเคลื่อนไหวไปในทิศทางเดียวกันเพราะมีดอลลาร์สหรัฐเป็นสกุลเงินอ้างอิงเหมือนกัน ถ้าถือ Buy EUR/USD อยู่และกังวลว่าดอลลาร์จะแข็งค่า การเปิด Sell GBP/USD ในขนาดที่เล็กกว่าจะช่วยชดเชยได้บางส่วน

ส่วน EUR/USD กับ USD/CHF มักเคลื่อนไหวสวนทางกัน การถือ Buy ทั้งสองคู่จึงคล้ายการป้องกันตามธรรมชาติ แต่ค่าความสัมพันธ์ไม่คงที่ และอาจพังทันทีเมื่อมีข่าวกระทบสกุลเงินเดียว เช่นข่าวที่ทำให้ฟรังก์สวิสเคลื่อนไหวแรงขณะที่ยูโรนิ่ง วันนั้นอาจขาดทุนฝั่งเดียวโดยไม่มีอีกฝั่งชดเชย

Hedging ด้วย Options และ Futures ภาพรวมที่ควรรู้

ในตลาดอนุพันธ์ เครื่องมือหลักคือ Options และ Futures การซื้อ Put Option บนหุ้นหรือดัชนีที่ถืออยู่ทำหน้าที่คล้ายกรมธรรม์ประกันภัย จ่ายค่าพรีเมียมไว้ล่วงหน้า ถ้าราคาลงต่ำกว่าราคาใช้สิทธิ มูลค่าของ Put จะเพิ่มขึ้นมาชดเชย ถ้าราคาไม่ลงก็เสียเพียงค่าพรีเมียม

ส่วน Futures คือสัญญาซื้อขายล่วงหน้าที่ล็อกราคาไว้ทั้งขาขึ้นและขาลง ขณะที่ Options จำกัดความเสียหายขาลงโดยยังเปิดโอกาสขาขึ้นไว้ แลกกับค่าพรีเมียม

Hedge พอร์ตหุ้นด้วย Index CFD

สำหรับนักลงทุนที่ถือหุ้นต่างประเทศระยะยาวและไม่อยากขายออกเพราะเหตุผลด้านภาษีหรือไม่อยากเสียตำแหน่งในหุ้นที่ชอบ การเปิด Sell ดัชนีผ่าน CFD เป็นทางเลือกหนึ่งในการลดความเสี่ยงตลาดโดยรวมชั่วคราว

ลองดูตัวอย่าง สมมติถือพอร์ตหุ้นสหรัฐมูลค่า 20,000 ดอลลาร์ที่เคลื่อนไหวใกล้เคียงกับดัชนีหลัก และกังวลว่าตลาดอาจปรับฐานในช่วงหนึ่งถึงสองเดือนข้างหน้า จึงเปิด Sell Index CFD มูลค่าตามสัญญา 10,000 ดอลลาร์ ซึ่งเท่ากับป้องกัน 50 เปอร์เซ็นต์ของพอร์ต ถ้าตลาดลง 8 เปอร์เซ็นต์ พอร์ตหุ้นจะขาดทุนราว 1,600 ดอลลาร์ ส่วนสถานะ Sell ได้กำไรราว 800 ดอลลาร์ ผลขาดทุนสุทธิเหลือประมาณ 800 ดอลลาร์ แต่ถ้าตลาดกลับขึ้น 8 เปอร์เซ็นต์ กำไรของพอร์ตก็จะถูกหักไปครึ่งหนึ่งเช่นกัน

สิ่งที่ต้องคำนวณเพิ่มคือMargin เช่นถ้าโบรกเกอร์กำหนดเงินประกัน 5 เปอร์เซ็นต์ สถานะ 10,000 ดอลลาร์จะใช้ราว 500 ดอลลาร์ และต้องมีเงินสำรองรองรับกรณีตลาดวิ่งขึ้นจนสถานะ Sell ขาดทุน เพราะหุ้นในอีกบัญชีไม่ได้ช่วยพยุงบัญชี CFD

ตารางเปรียบเทียบรูปแบบ Hedging แต่ละแบบ

ต้นทุนของ Hedging ที่มักถูกมองข้าม

ต้นทุนแรกคือสเปรด ทุกครั้งที่เปิดสถานะป้องกัน ต้องจ่ายส่วนต่างราคาซื้อขายอีกรอบ ถ้าสเปรดของ EUR/USD อยู่ที่ 1 pip การเปิดสถานะ 1 Lot จะมีต้นทุนราว 10 ดอลลาร์ และเมื่อรวมการเปิดและปิดของทั้งสองฝั่ง ต้นทุนจะสะสมเร็วกว่าที่คิด โดยเฉพาะถ้าเปิดปิดฝั่งป้องกันบ่อย

ต้นทุนที่สองคือ Swap หรือค่าถือครองข้ามคืน ซึ่งไม่ได้หักล้างกันเป็นศูนย์อย่างที่หลายคนเข้าใจ เพราะอัตราฝั่ง Buy และ Sell ไม่เท่ากัน สมมติฝั่ง Buy ถูกหัก 6 ดอลลาร์ต่อคืน และฝั่ง Sell ได้รับ 1 ดอลลาร์ ต้นทุนสุทธิคือ 5 ดอลลาร์ต่อคืนต่อ Lot ถือหนึ่งเดือนหายไปราว 150 ดอลลาร์ ทั้งที่ราคาไม่ได้ทำให้ขาดทุนเพิ่ม

ต้นทุนที่สามคือเงินประกัน บางโบรกเกอร์ลดเงินประกันสำหรับสถานะที่หักล้างกัน แต่บางแห่งเรียกเก็บเต็มทั้งสองฝั่ง และช่วงข่าวแรงหรือตลาดเปิดใหม่หลังวันหยุด สเปรดอาจกว้างขึ้นจนระดับเงินประกันลดลงชั่วคราว ส่วนต้นทุนสุดท้ายคือค่าเสียโอกาสของเงินที่ผูกอยู่กับสถานะที่ไม่สร้างผลตอบแทนสุทธิ

เมื่อไหร่ที่ Hedging คือการล็อกขาดทุนไว้เฉย ๆ

สถานการณ์ที่พบบ่อยที่สุดคือเทรดเดอร์เปิดสถานะโดยไม่ได้ตั้งจุดตัดขาดทุน ราคาวิ่งสวนไปไกล แล้วไม่อยากยอมรับว่าผิด จึงเปิดฝั่งตรงข้ามเพื่อหยุดการขาดทุนไม่ให้ลึกขึ้น ในกรณีนี้ Hedging คือการแปลงขาดทุนที่ยังไม่ได้ปิดให้กลายเป็นขาดทุนที่ถูกแช่แข็งไว้ พร้อมค่าถือครองที่เดินทุกคืน

จากนั้นต้องเลือกว่าจะปิดฝั่งไหนก่อน ถ้าปิดฝั่ง Sell เพราะคาดว่าราคาจะกลับขึ้น แล้วราคาลงต่อ ขาดทุนจะลึกกว่าเดิม ถ้าปิดฝั่ง Buy ก็คือยอมรับขาดทุนที่ควรยอมรับตั้งแต่แรก แต่จ่ายค่าธรรมเนียมเพิ่มไปแล้ว หลายคนติดอยู่ในวงจรนี้หลายสัปดาห์ ขณะที่ Drawdownของบัญชีลึกขึ้นเรื่อย ๆ

หลักง่าย ๆ คือ ถ้าสามารถปิดสถานะเดิมแล้วรับผลขาดทุนเท่ากันได้ทันที และไม่มีเหตุผลเชิงกลยุทธ์ที่ชัดเจนให้ถือสถานะเดิมต่อ การเปิดฝั่งตรงข้ามไม่ได้ช่วยอะไรเลย การปิดสถานะเดิมตรง ๆ ถูกกว่าและตัดสินใจง่ายกว่าเสมอ

ขั้นตอนวางแผน Hedging อย่างเป็นระบบ

1. ระบุความเสี่ยงที่ต้องการป้องกันให้ชัด เช่นความเสี่ยงจากข่าวดอกเบี้ยในสัปดาห์หน้า หรือความเสี่ยงที่ตลาดหุ้นจะปรับฐานในไตรมาสนี้

2. เขียนเหตุผลว่าทำไมจึงยังถือสถานะเดิมไว้ ถ้าตอบไม่ได้ ให้พิจารณาปิดสถานะเดิมแทน

3. เลือกเครื่องมือที่เหมาะสม เช่นสวนในตัวเดียวกัน ใช้คู่ที่สัมพันธ์กัน หรือใช้ดัชนี

4. กำหนดสัดส่วนการป้องกัน เช่น 50 เปอร์เซ็นต์ของมูลค่าสถานะ แล้วคำนวณขนาด Lot ให้ตรง

5. คำนวณต้นทุนล่วงหน้า ทั้งสเปรด ค่าถือครองต่อคืนของทั้งสองฝั่ง และเงินประกันที่ต้องใช้

6. กำหนดเงื่อนไขการยกเลิกการป้องกัน เช่นปิดฝั่งป้องกันทันทีหลังข่าวประกาศ หรือเมื่อราคาปิดเหนือระดับที่กำหนด

7. บันทึกผลทุกครั้ง เพื่อตรวจสอบว่าการป้องกันลดความเสี่ยงได้จริงหรือแค่เพิ่มต้นทุน

ข้อดีและข้อควรระวังของ Hedging

ข้อดีคือช่วยลดความผันผวนของพอร์ตในช่วงที่ไม่แน่นอน ถือสถานะระยะยาวต่อได้โดยไม่ต้องขายออก และวางแผนการเงินได้แน่นอนขึ้น การใช้ดัชนีป้องกันพอร์ตหุ้นยังปรับขนาดง่ายและปิดได้เร็ว

ข้อควรระวังคือต้นทุนที่ซ่อนอยู่หลายชั้น ความซับซ้อนในการบริหารสถานะ และความสัมพันธ์ระหว่างสินทรัพย์ที่อาจไม่เป็นไปตามคาด สถานะสองฝั่งยังอาจทำให้รู้สึกปลอดภัยจนเปิดสถานะเพิ่มเกินกำลัง และที่สำคัญคือการป้องกันไม่ได้ทำให้การวิเคราะห์ที่ผิดกลายเป็นถูก มันแค่ซื้อเวลา

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการ Hedging

ข้อผิดพลาดแรกคือใช้การเปิดฝั่งตรงข้ามแทนจุดตัดขาดทุน ข้อที่สองคือคิดว่าค่าถือครองสองฝั่งหักล้างกันพอดีโดยไม่เคยดูอัตราจริง

ข้อที่สามคือใช้คู่เงินที่สัมพันธ์กันโดยไม่ตรวจค่าความสัมพันธ์ล่าสุด และไม่ปรับขนาดตามความผันผวนที่ต่างกัน ข้อที่สี่คือเปิดปิดฝั่งป้องกันบ่อยตามอารมณ์ และข้อสุดท้ายคือไม่กันเงินสำรองไว้ในบัญชี ทำให้สถานะป้องกันถูกบังคับปิดก่อนจะทำหน้าที่ได้

Hedging เหมาะกับใคร

เหมาะกับนักลงทุนที่ถือพอร์ตระยะยาวและต้องการลดความเสี่ยงชั่วคราวโดยไม่ขายออก ผู้ที่มีรายรับเป็นเงินตราต่างประเทศ และเทรดเดอร์ที่เข้าใจต้นทุนทุกชั้นพร้อมแผนชัดเจนว่าจะเริ่มและเลิกป้องกันเมื่อไหร่

ส่วนผู้ที่ไม่ควรเริ่มจากวิธีนี้คือมือใหม่ที่ยังไม่มีวินัยในการตั้งจุดตัดขาดทุน และคนที่มีเงินทุนจำกัดจนรองรับเงินประกันและค่าถือครองสองฝั่งไม่ได้ สำหรับกลุ่มนี้ การลดขนาดสถานะและใช้จุดตัดขาดทุนอย่างสม่ำเสมอให้ผลดีกว่า

สรุป Hedging คืออะไรและควรใช้เมื่อไหร่

Hedging คือการเปิดสถานะที่ช่วยหักล้างความเสี่ยงของสถานะเดิม มีหลายรูปแบบตั้งแต่การเปิดสวนในตัวเดียวกัน การใช้คู่เงินที่สัมพันธ์กัน Options และ Futures ไปจนถึงการป้องกันพอร์ตหุ้นด้วย Index CFD ทุกวิธีมีต้นทุน ทั้งสเปรด ค่าถือครองสองฝั่ง และเงินประกัน ถ้าเปิดฝั่งตรงข้ามเพียงเพราะไม่อยากรับขาดทุน นั่นคือการล็อกขาดทุนไว้พร้อมจ่ายค่าธรรมเนียมเพิ่ม การป้องกันที่ดีต้องมีเหตุผล มีสัดส่วนที่คำนวณแล้ว และมีจุดสิ้นสุดที่กำหนดไว้ล่วงหน้า

สำหรับผู้ที่สนใจนำแนวคิดการป้องกันความเสี่ยงไปใช้กับพอร์ตอย่างเป็นระบบ MORROC Prime โบรกเกอร์ Forex และ CFD ระดับสากลที่ดำเนินงานภายใต้หลักการเดียวกับสถาบันการเงินชั้นนำ ผสานนวัตกรรมด้านเทคโนโลยีการเงินเพื่อมอบประสบการณ์การซื้อขายที่มั่นคง โปร่งใส และมีประสิทธิภาพสูง ส่งคำสั่งรวดเร็วในระดับเสี้ยววินาที สเปรดต่ำสุดเริ่มต้นเพียง 0.0 พร้อม Leverage สูงสุด 1:500

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

1. Hedging คือการเทรดที่ไม่มีวันขาดทุนใช่หรือไม่

ไม่ใช่ การป้องกันความเสี่ยงช่วยจำกัดผลขาดทุน แต่ไม่ได้ทำให้ขาดทุนหายไป และยังมีต้นทุนจากสเปรดและค่าถือครองเพิ่มเข้ามา

2. เปิด Buy และ Sell พร้อมกันแล้วค่า Swap จะหักล้างกันไหม

โดยทั่วไปไม่หักล้างกันพอดี เพราะอัตราฝั่ง Buy และ Sell ต่างกัน ควรตรวจสอบอัตราจริงบนแพลตฟอร์มก่อนถือข้ามคืน

3. Hedge กับ Stop Loss ต่างกันอย่างไร

จุดตัดขาดทุนปิดสถานะและจบความเสี่ยงทันที ส่วนการป้องกันความเสี่ยงคงสถานะเดิมไว้แล้วเพิ่มสถานะใหม่มาหักล้าง ถ้าไม่มีเหตุผลที่ต้องถือสถานะเดิมต่อ การตัดขาดทุนตรง ๆ ถูกกว่า

4. ทุกโบรกเกอร์อนุญาตให้ Hedge ในคู่เงินเดียวกันหรือไม่

ไม่ทุกแห่ง บางโบรกเกอร์และบางเขตกำกับดูแลจะหักล้างสถานะตรงข้ามในสินทรัพย์เดียวกันอัตโนมัติ ควรตรวจสอบเงื่อนไขบัญชีก่อน

5. ควร Hedge พอร์ตหุ้นกี่เปอร์เซ็นต์

ไม่มีตัวเลขตายตัว หลายคนเริ่มที่ 30 ถึง 50 เปอร์เซ็นต์ เพื่อลดความเสียหายขาลงโดยยังได้ประโยชน์บางส่วนในขาขึ้น และต้องคำนวณเงินประกันกับค่าถือครองให้รองรับได้ตลอดช่วงที่ป้องกัน

6. มือใหม่ควรเริ่มใช้ Hedging หรือไม่

ควรฝึกบริหารขนาดสถานะและใช้จุดตัดขาดทุนให้เป็นนิสัยก่อน แล้วจึงศึกษาการป้องกันความเสี่ยงในบัญชีทดลองก่อนใช้เงินจริง