Call กับ Put คืออะไร ต่างกันอย่างไรในการลงทุน

Call กับ Put คือออปชันสองประเภท โดย Call ให้ผู้ซื้อมีสิทธิซื้อสินทรัพย์อ้างอิง ส่วน Put ให้ผู้ซื้อมีสิทธิขาย ตามราคาและเงื่อนไขที่กำหนดในสัญญา ผู้ซื้อจ่ายค่า Premium เพื่อแลกกับสิทธิ ขณะที่ผู้ขายรับ Premium และมีภาระตามสัญญา โดยทั่วไปการซื้อ Call เหมาะกับมุมมองราคาขึ้น ส่วนการซื้อ Put ใช้กับมุมมองราคาลงหรือช่วยป้องกันพอร์ต อย่างไรก็ตาม ผลกำไรยังขึ้นอยู่กับต้นทุน วันหมดอายุ และการเปลี่ยนแปลงราคาออปชันด้วย

สำหรับคนที่เริ่มศึกษาการลงทุน คำถามว่า Call กับ Put คืออะไร อาจดูเหมือนตอบได้ง่าย ๆ ว่า “มองขึ้นซื้อ Call มองลงซื้อ Put” แต่เมื่อเริ่มดูราคาซื้อขายจริง จะพบรายละเอียดมากกว่าการคาดการณ์ทิศทาง เพราะแม้สินทรัพย์เคลื่อนไหวถูกทาง ออปชันที่ถืออยู่ก็อาจยังขาดทุนได้

เหตุผลคือออปชันมีต้นทุนในการซื้อสิทธิ มีระยะเวลาจำกัด และมีราคาที่เปลี่ยนแปลงตามหลายปัจจัยพร้อมกัน การเข้าใจกลไกเหล่านี้จึงช่วยให้เลือกสัญญาได้เหมาะกับแผน ประเมินความเสียหายที่รับได้ และแยกการเก็งกำไรออกจากการป้องกันความเสี่ยงอย่างชัดเจน

ทำความเข้าใจ Call กับ Put คือสิทธิ ไม่ใช่การถือสินทรัพย์โดยตรง

ออปชัน หรือ Options เป็นสัญญาอนุพันธ์ที่มีมูลค่าเชื่อมโยงกับสินทรัพย์อ้างอิง เช่น หุ้นหรือดัชนีหุ้น การซื้อออปชันทำให้ได้รับสิทธิตามสัญญา แต่ไม่ได้หมายความว่าจะเป็นเจ้าของสินทรัพย์อ้างอิงทันที องค์ประกอบที่ควรรู้ก่อนอ่านราคาจึงมีดังนี้

ราคาใช้สิทธิกับ Premium เป็นคนละส่วนกัน ราคาใช้สิทธิบอกเงื่อนไขการซื้อขายสินทรัพย์ ส่วน Premium คือเงินที่จ่ายเพื่อให้ได้สิทธินั้น การคำนวณผลตอบแทนต้องนำทั้งสองส่วนมาพิจารณาร่วมกัน

• Call Option คืออะไร

หากต้องการจำว่า Call กับ Put คืออะไรในมุมผู้ซื้อ ให้เริ่มจาก Call ซึ่งเป็นสิทธิในการซื้อสินทรัพย์อ้างอิงตามราคาใช้สิทธิที่กำหนดไว้ สมมติถือ Call ที่มีราคาใช้สิทธิ 100 บาท หากราคาสินทรัพย์ขึ้นไป 120 บาท สิทธิซื้อที่ 100 บาทย่อมมีมูลค่าจากส่วนต่าง 20 บาทต่อหน่วย แต่ส่วนต่างนี้ยังไม่ใช่กำไรสุทธิ เพราะต้องหัก Premium และค่าใช้จ่ายก่อน ผู้ซื้อ Call จึงมักคาดหวังให้ราคาขึ้นมากพอภายในอายุสัญญา หากราคาขึ้นหลังออปชันหมดอายุแล้ว ผู้ถือจะไม่ได้ประโยชน์จากการขึ้นครั้งนั้น

• Put Option คืออะไร

Put จะให้ผู้ซื้อมีสิทธิขายสินทรัพย์อ้างอิงตามราคาใช้สิทธิที่กำหนดไว้ สมมติถือ Put ราคาใช้สิทธิ 100 บาท หากสินทรัพย์ลดเหลือ 80 บาท สิทธิขายที่ 100 บาทจะมีมูลค่าจากส่วนต่าง 20 บาทต่อหน่วย ก่อนหักต้นทุน Put จึงใช้ได้ทั้งเพื่อแสดงมุมมองขาลง และเพื่อช่วยลดผลกระทบจากราคาสินทรัพย์ที่ถืออยู่ปรับตัวลง โดยต้องเลือกเงื่อนไขสัญญาให้สอดคล้องกับความเสี่ยงที่ต้องการป้องกัน

เปรียบเทียบ Call กับ Put ต่างกันอย่างไร

Call กับ Put เป็นเครื่องมือที่ตอบโจทย์ต่างกันอย่างไร สามารถเปรียบเทียบสิทธิ ต้นทุน และผลลัพธ์ในมุมผู้ซื้อ โดยแยกออกจากการขายเปิดสถานะ ดังนี้

สูตรจุดคุ้มทุนนี้ยังไม่รวมค่าธรรมเนียม และใช้กับการถือจนหมดอายุ หากขายปิดสถานะก่อน จะต้องประเมินจาก Premium ที่ซื้อและราคาที่ขายได้จริงในตลาด

ตัวอย่างคำนวณกำไรขาดทุน พร้อมวิธีหาจุดคุ้มทุน

การอธิบายว่า Call กับ Put  คืออะไรผ่านตัวเลขจึงจะช่วยให้เห็นว่า “สิทธิมีมูลค่า” กับ “ผู้ลงทุนมีกำไร” เป็นคนละเรื่องกัน สามารถยกตัวอย่างต่อไปนี้เป็นออปชันสมมติเพื่ออธิบายหลักการ ใช้ตัวคูณ 100 หน่วยต่อสัญญา และยังไม่รวมค่าธรรมเนียม ดังนี้

• ตัวอย่างซื้อ Call เมื่อคาดว่าราคาจะขึ้น

สมมติซื้อ Call ราคาใช้สิทธิ 100 บาท จ่าย Premium 5 บาทต่อหน่วย ต้นทุนซื้อสิทธิจึงเท่ากับ 5 × 100 = 500 บาทต่อสัญญา

เมื่อหมดอายุ คำนวณตามลำดับดังนี้

1. มูลค่าสิทธิต่อหน่วย = ค่าสูงสุดระหว่างราคาสินทรัพย์ลบ Strike กับศูนย์

2. กำไรขาดทุน = (มูลค่าสิทธิต่อหน่วย − Premium) × ตัวคูณ

จุดคุ้มทุน = 100 + 5 = 105 บาท

กรณีสินทรัพย์ขึ้นมาอยู่ที่ 103 บาท แม้สูงกว่าราคาใช้สิทธิแล้ว ผู้ซื้อยังขาดทุน เพราะมูลค่าสิทธิ 3 บาทไม่พอชดเชย Premium 5 บาท

• ตัวอย่างซื้อ Put เมื่อคาดว่าราคาจะลง

สมมติซื้อ Put ราคาใช้สิทธิ 100 บาท จ่าย Premium 4 บาทต่อหน่วย ต้นทุนซื้อสิทธิเท่ากับ 4 × 100 = 400 บาทต่อสัญญา

เมื่อหมดอายุ ให้คำนวณมูลค่าสิทธิโดยใช้ Strike ลบราคาสินทรัพย์ หากผลเป็นลบให้ถือว่ามูลค่าสิทธิเป็นศูนย์ จากนั้นหัก Premium และคูณตัวคูณสัญญา

จุดคุ้มทุน = 100 − 4 = 96 บาท

หากราคาลดลงเพียงเล็กน้อย ผู้ซื้อ Put อาจยังขาดทุนได้เช่นเดียวกัน จึงควรประเมินว่าราคามีโอกาสเคลื่อนไหวมากพอเมื่อเทียบกับต้นทุนหรือไม่

ซื้อ Call ซื้อ Put และขายออปชัน ต่างกันตรงไหน

ความเข้าใจที่ต้องแยกให้ชัดเมื่อศึกษา Call กับ Put คือ ประเภทของสิทธิกับฝั่งสถานะเป็นคนละเรื่องกัน Call และ Put บอกชนิดสัญญา ส่วน Long และ Short บอกว่าเราเป็นผู้ซื้อหรือผู้ขายเปิดสถานะ

ผู้ขายเปิดสถานะมีภาระตามสัญญาและต้องรองรับเงื่อนไขหลักประกัน โดย Short Call ที่ไม่มีสินทรัพย์หรือสถานะป้องกันมีโอกาสขาดทุนไม่จำกัดในทางทฤษฎี ส่วน Short Put อาจเสียหายมากหากสินทรัพย์อ้างอิงร่วงแรง และอีกจุดที่ควรระวังคือ การขาย Call ที่ซื้อไว้เพื่อปิดสถานะ ต่างจาก การขายเปิด Short Call กรณีแรกเป็นการออกจากสถานะเดิม ส่วนกรณีหลังสร้างภาระใหม่ ต้องตรวจสอบประเภทคำสั่งให้ตรงกับเจตนาก่อนยืนยัน

ทำไมคาดการณ์ถูกทาง แต่ยังขาดทุนจากออปชัน

และการเข้าใจว่า Call กับ Put คือสัญญาที่มีทั้งราคาและอายุจำกัด จะช่วยให้มองความเสี่ยงได้กว้างกว่าการทายขึ้นหรือลง โดยมีปัจจัยสำคัญดังนี้

• ราคาขยับไม่มากพอชดเชยต้นทุน

การซื้อสิทธิที่ Premium สูงทำให้ต้องการการเคลื่อนไหวของราคามากขึ้นเพื่อคุ้มทุนเมื่อหมดอายุ จึงควรดูทั้งราคาเป้าหมายและต้นทุนก่อนตัดสินใจ ออปชันราคาถูกก็ไม่ได้เหมาะกว่าเสมอไป เพราะอาจมีราคาใช้สิทธิอยู่ไกลจากราคาตลาด หรือเหลืออายุสั้นจนโอกาสเกิดผลลัพธ์ตามที่คาดมีจำกัด

• มูลค่าเวลาลดลง

Premium ของออปชันสะท้อนทั้งมูลค่าจากการใช้สิทธิและมูลค่าเวลา เมื่อเวลาเหลือน้อยลง มูลค่าเวลามักลดลงหากปัจจัยอื่นคงที่ เรียกว่า Time Decay ผลกระทบมักเด่นชัดสำหรับสัญญาใกล้ราคาใช้สิทธิเมื่อใกล้หมดอายุ ผู้ซื้อจึงต้องประเมินด้วยว่าเหตุการณ์ที่คาดหวังน่าจะเกิดทันภายในอายุสัญญาหรือไม่

• ความผันผวนแฝงเปลี่ยนแปลง

Implied Volatility หรือ IV คือค่าความผันผวนที่สะท้อนอยู่ในราคาออปชัน เมื่อ IV ลดลง มูลค่าออปชันที่ซื้อไว้อาจลดลงได้ แม้สินทรัพย์อ้างอิงขยับถูกทิศทาง ตัวอย่างเช่น ก่อนประกาศข่าวสำคัญ ตลาดอาจให้ราคา Premium สูง หลังข่าวออก IV ลดลงจนหักล้างประโยชน์จากการเคลื่อนไหวของสินทรัพย์บางส่วน

• ราคาที่เห็นอาจไม่ใช่ราคาที่ขายได้

ควรดูราคาเสนอซื้อและเสนอขายควบคู่กับราคาล่าสุด หากสเปรดกว้าง การซื้อแล้วขายกลับทันทีอาจมีต้นทุนสูง และในช่วงสภาพคล่องต่ำอาจปิดสถานะตามราคาที่ต้องการไม่ได้ สำหรับการอ่านความเสี่ยงเพิ่มเติม ค่า Delta ช่วยประมาณความไวต่อราคาสินทรัพย์ Theta สะท้อนผลของเวลาที่ลดลง และ Vega สะท้อนความไวต่อ IV โดยค่าต่าง ๆ เปลี่ยนแปลงได้ตามสภาวะตลาด

ITM, ATM และ OTM อ่านอย่างไรให้ไม่สับสน

นอกจากรู้ว่า Call กับ Put คืออะไรแล้ว ควรอ่านสถานะของสิทธิให้เป็นด้วย คำว่า ITM, ATM และ OTM ซึ่งบอกความสัมพันธ์ระหว่างราคาสินทรัพย์อ้างอิงกับ Strike ดังนี้

• In the Money หรือ ITM

สัญญามีมูลค่าจากการใช้สิทธิ โดย Call เป็น ITM เมื่อราคาสินทรัพย์สูงกว่า Strike ส่วน Put เป็น ITM เมื่อราคาสินทรัพย์ต่ำกว่า Strike

อย่างไรก็ตาม ITM ไม่ได้แปลว่าผู้ถือมีกำไรสุทธิ ต้องหัก Premium ที่จ่ายไปก่อนเสมอ

• At the Money หรือ ATM

ราคาสินทรัพย์อยู่ใกล้ Strike เป็นบริเวณที่ควรติดตามผลของการเปลี่ยนแปลงราคาและเวลาที่เหลืออย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะสัญญาใกล้หมดอายุ

• Out of the Money หรือ OTM

Call เป็น OTM เมื่อราคาสินทรัพย์ต่ำกว่า Strike ส่วน Put เป็น OTM เมื่อราคาสินทรัพย์สูงกว่า Strike แม้ยังไม่มีมูลค่าจากการใช้สิทธิ แต่ก่อนหมดอายุอาจยังมีราคาซื้อขายจากมูลค่าเวลา หากหมดอายุโดยไม่มีมูลค่า ผู้ซื้ออาจสูญเสีย Premium ทั้งหมด

ใช้ Put ป้องกันพอร์ตได้อย่างไร

อีกประโยชน์ของการเข้าใจ Call กับ Put คือการนำออปชันมาช่วยกำหนดความเสี่ยง เช่น Protective Put ซึ่งเป็นการถือสินทรัพย์ควบคู่กับซื้อ Put สมมติถือหุ้นต้นทุน 100 บาท และซื้อ Put ราคาใช้สิทธิ 95 บาท จ่าย Premium 3 บาทต่อหุ้น หากเมื่อหมดอายุหุ้นลดเหลือ 80 บาท จะเกิดผลลัพธ์ดังนี้

• หุ้นขาดทุน 20 บาทต่อหุ้น

• Put มีมูลค่า 15 บาทต่อหุ้น

• ผลขาดทุนรวมหลังหัก Premium เท่ากับ 8 บาทต่อหุ้น ก่อนค่าใช้จ่ายอื่น

ตัวอย่างนี้สมมติว่าสิทธิครอบคลุมหุ้นที่ถือครบจำนวนและเงื่อนไขตรงกัน หากใช้ Put บนดัชนีป้องกันพอร์ตหุ้นหลายตัว ผลชดเชยอาจไม่ตรงกัน เพราะพอร์ตกับดัชนีอาจเคลื่อนไหวต่างกัน การป้องกันพอร์ตจึงมีต้นทุน หากตลาดไม่ลง Premium อาจหมดไป แต่ช่วยลดผลกระทบขาลงตามเงื่อนไขและช่วงเวลาที่เลือกไว้

Call และ Put ใน TFEX ต่างจาก DW อย่างไร

ผู้ที่ค้นหาว่า Call กับ Put อาจพบทั้ง SET50 Index Options และ Call DW หรือ Put DW แม้ใช้แนวคิดเรื่องสิทธิคล้ายกัน แต่รายละเอียดสัญญาและการซื้อขายต่างกัน

• SET50 Index Options

SET50 Index Options อ้างอิงดัชนี SET50 มีตัวคูณ 200 บาทต่อจุด ใช้สิทธิเมื่อถึงกำหนดตามรูปแบบ European และชำระส่วนต่างเป็นเงินสด

หาก Premium เท่ากับ 10 จุด ต้นทุนซื้อสิทธิจะเป็น 10 × 200 = 2,000 บาทต่อสัญญา ก่อนค่าธรรมเนียม จึงต้องแปลงจำนวนจุดเป็นเงินจริงก่อนกำหนดขนาดสถานะ

• Call DW และ Put DW

DW เป็นใบสำคัญแสดงสิทธิอนุพันธ์ที่มีผู้ออกตราสาร ต้องตรวจสอบราคาใช้สิทธิ อัตราใช้สิทธิ อายุคงเหลือ และเงื่อนไขการดูแลสภาพคล่องของแต่ละรุ่น

ไม่ควรเทียบราคา DW กับ Premium ของ Options โดยตรง หรือเลือกจากราคาต่อหน่วยต่ำเพียงอย่างเดียว เพราะจำนวนสิทธิและโครงสร้างสัญญาทำให้ความเสี่ยงต่อเงินลงทุนต่างกันได้

ก่อนเริ่มลงทุน ควรตรวจสอบอะไรบ้าง

ก่อนการลงทุนควรตรวจสอบประเด็นต่อไปนี้

1. เป้าหมายการลงทุน: ต้องการเก็งกำไรหรือป้องกันพอร์ต เพราะแต่ละเป้าหมายอาจเหมาะกับสัญญาต่างกัน

2. ราคาใช้สิทธิและอายุคงเหลือ: สอดคล้องกับราคาเป้าหมายและกรอบเวลาที่คาดไว้หรือไม่

3. ต้นทุนรวม: คำนวณ Premium ตัวคูณ จำนวนสัญญา และค่าธรรมเนียมเป็นเงินจริง

4. ความเสียหายที่รับได้: หาก Premium หมดมูลค่า จะกระทบพอร์ตมากเพียงใด

5. แผนปิดสถานะ: กำหนดทั้งเป้ากำไร ระดับขาดทุน และวันที่จะทบทวนสมมติฐาน

6. เงื่อนไขหมดอายุ: ตรวจสอบการใช้สิทธิอัตโนมัติ วิธีชำระราคา และกำหนดเวลาของผู้ให้บริการ

สำหรับสัญญาที่ส่งมอบหุ้นจริง การใช้สิทธิอาจทำให้ต้องใช้เงินเพิ่มหรือเกิดสถานะหุ้น ความเสี่ยงหลังการใช้สิทธิจึงต้องประเมินแยกจาก Premium ของออปชันเดิม

ต่อยอดความรู้สู่การศึกษาตลาดการเงินกับ MORROC Prime

หัวใจของการเข้าใจว่า Call กับ Put คือการแยกสิทธิ ภาระ ต้นทุน และเวลาออกจากกันได้ การคาดการณ์ทิศทางเป็นเพียงส่วนหนึ่ง ส่วนการเลือกสัญญาและควบคุมขนาดสถานะช่วยให้รู้ว่ากำลังรับความเสี่ยงแบบใดอยู่

สำหรับผู้ที่สนใจต่อยอดสู่การเทรด Forex และ CFD สามารถศึกษาบริการและขั้นตอนเปิดบัญชีผ่าน MORROC Prime ซึ่งนำเสนอแพลตฟอร์มการซื้อขายและเครื่องมือวิเคราะห์ตลาด พร้อมประเภทบัญชีให้เลือกตามแนวทางการเทรด โดยควรตรวจสอบสเปรด ค่าคอมมิชชัน และ Leverage ตามเงื่อนไขล่าสุดก่อนเริ่มใช้งาน เพื่อประเมินต้นทุนและวางแผนจัดการเงินได้เหมาะสม ทั้งนี้ Forex และ CFD มีความเสี่ยงต่างจากการซื้อออปชัน และ Leverage สามารถเพิ่มทั้งโอกาสกำไรและขนาดการขาดทุนได้

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

1. Call กับ Put คืออะไร จำแบบง่ายที่สุดได้อย่างไร

Call คือสิทธิซื้อ ส่วน Put คือสิทธิขาย สำหรับผู้ซื้อออปชัน โดยทั่วไปซื้อ Call เมื่อคาดว่าราคาจะขึ้น และซื้อ Put เมื่อคาดว่าราคาจะลง แต่ต้องพิจารณา Premium ราคาใช้สิทธิ และวันหมดอายุร่วมด้วย

2. ซื้อ Call แล้วหุ้นขึ้น ทำไมยังขาดทุน

เพราะหุ้นอาจขึ้นไม่มากพอชดเชยต้นทุน หรือมูลค่าเวลาและ IV ลดลง หากถือจนหมดอายุ ราคาสินทรัพย์ต้องสูงกว่า Strike บวก Premium ต่อหน่วยจึงเริ่มมีกำไรก่อนค่าธรรมเนียม ส่วนการขายก่อนหมดอายุให้ดูราคาที่ซื้อและขายได้จริง

3. ซื้อ Put ต้องมีหุ้นอยู่ก่อนหรือไม่

สามารถซื้อ Put เพื่อแสดงมุมมองขาลงโดยไม่ถือหุ้นก่อน แต่หากจะใช้สิทธิในสัญญาที่ส่งมอบหุ้นจริง ต้องตรวจสอบภาระการส่งมอบและข้อกำหนดของบัญชี ส่วนสัญญาชำระเงินสดจะใช้การชำระส่วนต่างตามเงื่อนไข

4. ออปชันต้องถือจนหมดอายุหรือไม่

ไม่จำเป็น ผู้ถือสามารถขายปิดสถานะก่อนหมดอายุได้หากมีสภาพคล่องและอยู่ในช่วงเวลาซื้อขาย แม้สัญญาแบบ European จะใช้สิทธิได้เมื่อถึงกำหนด แต่ยังซื้อขายปิดสถานะก่อนครบอายุได้ การขายปิดสถานะกับการใช้สิทธิจึงเป็นคนละกระบวนการ

5. ผู้ซื้อกับผู้ขายออปชันมีความเสี่ยงเท่ากันหรือไม่

ต่างกัน ผู้ซื้อออปชันเดี่ยวที่จ่าย Premium เต็มจำนวนมีความเสียหายจากตัวออปชันจำกัดที่ Premium และค่าใช้จ่าย ส่วนผู้ขายเปิดสถานะอาจขาดทุนสูงกว่า Premium ที่ได้รับมาก โดยเฉพาะ Short Call ที่ไม่มีสถานะป้องกัน ซึ่งมีโอกาสขาดทุนไม่จำกัดในทางทฤษฎี