Pip Forex คืออะไร? วิธีคำนวณ Pip และมูลค่าต่อ Pip แบบเข้าใจง่าย

Pip Forex คือ หน่วยมาตรฐานที่ใช้วัดว่าราคาของคู่สกุลเงินเคลื่อนไหวไปมากน้อยแค่ไหน เช่น EUR/USD ขยับจาก 1.0850 ไปที่ 1.0851 ถือว่าเพิ่มขึ้น 1 Pip สำหรับคู่เงินส่วนใหญ่ หน่วยเล็ก ๆ นี้ถูกใช้แทบทุกจุดในการเทรด ตั้งแต่การบอกกำไรขาดทุน วัดค่า Spread กำหนด Stop Loss ไปจนถึงคำนวณความเสี่ยงของแต่ละออเดอร์

คนที่เริ่มเทรด Forex มักจำได้เร็วว่า “กำไร 20 Pip” หรือ “ตั้ง Stop Loss 30 Pip” แต่หลายคนยังไม่แน่ใจว่า Pip อยู่ตรงตำแหน่งไหนของราคา และทำไม 10 Pip ของออเดอร์หนึ่งถึงคิดเป็นเงินไม่เท่ากับอีกออเดอร์หนึ่ง

จุดสำคัญคือ Pip ไม่ใช่จำนวนเงิน แต่เป็น หน่วยวัดระยะทางของราคา ส่วนจะมีมูลค่าเป็นเงินเท่าไร ต้องดูต่อว่ากำลังเทรดคู่เงินอะไร เปิดกี่ Lot และบัญชีใช้สกุลเงินอะไร

บทความนี้จะพาไปทำความเข้าใจว่า Pip Forex คือ อะไร วิธีนับ Pip สำหรับคู่เงินทั่วไปและคู่เงินเยน ความต่างระหว่าง Pip กับ Point วิธีคำนวณ Pip Value และวิธีนำ Pip ไปใช้บริหารความเสี่ยงในการเทรดจริง

Pip Forex คืออะไร เข้าใจจากการเคลื่อนไหวของราคา

Pip ย่อมาจาก Percentage in Point หรือ Price Interest Point เป็นหน่วยที่ตลาด Forex ใช้เรียกการเปลี่ยนแปลงของราคาในระดับมาตรฐาน เพื่อให้ทุกคนพูดภาษาเดียวกัน ไม่ต้องบอกเป็นทศนิยมยาว ๆ ทุกครั้ง

สำหรับคู่เงินส่วนใหญ่ เช่น EUR/USD, GBP/USD และ AUD/USD หนึ่ง Pip จะอยู่ที่ ทศนิยมตำแหน่งที่ 4

ตัวอย่าง EUR/USD

• จาก 1.0850 ไป 1.0851 = เพิ่มขึ้น 1 Pip

• จาก 1.0850 ไป 1.0860 = เพิ่มขึ้น 10 Pips

• จาก 1.0850 ไป 1.0835 = ลดลง 15 Pips

ดังนั้นถ้าเปิด Buy ที่ 1.0850 แล้วราคาขึ้นไป 1.0875 เท่ากับราคาเคลื่อนไหวไปในทิศทางที่ต้องการ 25 Pips แต่จำนวนเงินที่ได้จริงยังต้องนำ Pip Value และขนาด Lot มาคำนวณต่อ

คู่เงิน JPY นับ Pip ต่างจากคู่เงินทั่วไปอย่างไร?

จุดที่ทำให้มือใหม่สับสนบ่อยคือ คู่เงินที่มีเงินเยนญี่ปุ่นอยู่ด้านหลัง เช่น USD/JPY, EUR/JPY หรือ GBP/JPY จะใช้ทศนิยมคนละตำแหน่งกับคู่เงินทั่วไป

สำหรับคู่เงินกลุ่มนี้ 1 Pip จะอยู่ที่ ทศนิยมตำแหน่งที่ 2

ตัวอย่าง USD/JPY

• จาก 147.20 ไป 147.21 = 1 Pip

• จาก 147.20 ไป 147.30 = 10 Pips

• จาก 147.20 ไป 146.95 = ลดลง 25 Pips

หลักจำง่าย ๆ คือ คู่เงินทั่วไปดูตำแหน่งที่ 4 ส่วนคู่เงินที่ลงท้ายด้วย JPY ดูตำแหน่งที่ 2

Pip กับ Point ต่างกันอย่างไร?

แพลตฟอร์ม Forex ในปัจจุบันมักแสดงราคาละเอียดกว่าหนึ่ง Pip อีกหนึ่งตำแหน่ง เช่น EUR/USD อาจแสดงเป็น 1.08507 แทนที่จะเป็นเพียง 1.0850 ตัวเลขตำแหน่งสุดท้ายนี้เรียกว่า Point หรือบางครั้งเรียกว่า Pipette

สำหรับราคาที่แสดง 5 ตำแหน่ง

• 10 Points = 1 Pip

• 20 Points = 2 Pips

• 150 Points = 15 Pips

ตัวอย่าง EUR/USD จาก 1.08507 ไป 1.08517 ต่างกัน 0.00010 หรือ 1 Pip แม้ตัวเลขตำแหน่งสุดท้ายจะขยับ 10 Points

จุดที่ควรระวัง: บางแพลตฟอร์มหรือ EA ให้ตั้ง Stop Loss และ Take Profit เป็น Point ไม่ใช่ Pip หากกรอก 20 โดยคิดว่าเป็น 20 Pips อาจกลายเป็นระยะเพียง 2 Pips เท่านั้น

Pip Value คืออะไร และทำไม 1 Pip ถึงมีมูลค่าไม่เท่ากัน?

เมื่อรู้ว่าราคาเคลื่อนไหวกี่ Pip ขั้นต่อไปคือต้องรู้ว่าแต่ละ Pip คิดเป็นเงินเท่าไร สิ่งนี้เรียกว่า Pip Value

มูลค่าของ Pip ขึ้นอยู่กับสามปัจจัยหลัก

1. คู่เงินที่เทรด

2. ขนาด Lot ที่เปิด

3. สกุลเงินหลักของบัญชี

สำหรับคู่เงินที่มี USD เป็นสกุลเงินตัวหลัง เช่น EUR/USD และ GBP/USD หากบัญชีใช้ดอลลาร์เป็นสกุลเงินหลัก มูลค่า Pip จะคำนวณได้ค่อนข้างตรงไปตรงมา

จากตารางจะเห็นว่า ระยะราคา 20 Pips เท่ากัน แต่ผลเป็นเงินต่างกันถึงหนึ่งร้อยเท่าระหว่าง 0.01 Lot กับ 1.00 Lot นี่คือเหตุผลว่าทำไมการพูดว่า “ขาดทุนแค่ 20 Pip” ยังไม่บอกว่าความเสี่ยงของออเดอร์นั้นสูงหรือต่ำ

วิธีคำนวณมูลค่า Pip แบบพื้นฐาน

สำหรับคู่เงินทั่วไป สูตรพื้นฐานสามารถเขียนได้ดังนี้

Pip Value = ขนาดของ 1 Pip ÷ ราคาคู่เงิน × ขนาดสัญญา

อย่างไรก็ตาม ในการใช้งานจริงแพลตฟอร์มเทรดจะคำนวณมูลค่านี้ให้อัตโนมัติอยู่แล้ว นักเทรดจึงไม่จำเป็นต้องคำนวณทุกออเดอร์ด้วยมือ แต่ควรเข้าใจหลักการเพื่อประเมินความเสี่ยงได้ถูกต้อง

ถ้าเป็น EUR/USD ขนาด 1.00 Lot และบัญชีเป็น USD มูลค่าต่อ Pip จะอยู่ที่ประมาณ 10 ดอลลาร์ เนื่องจาก 1 Lot เท่ากับ 100,000 หน่วย และ 1 Pip ของคู่เงินนี้เท่ากับ 0.0001

100,000 × 0.0001 = 10 ดอลลาร์ต่อ Pip

สำหรับ 0.10 Lot ก็ลดลงสิบเท่า เหลือประมาณ 1 ดอลลาร์ต่อ Pip และสำหรับ 0.01 Lot จะอยู่ที่ประมาณ 0.10 ดอลลาร์ต่อ Pip

แต่คู่เงินอย่าง USD/JPY หรือ EUR/GBP อาจมี Pip Value เปลี่ยนไปตามราคาในขณะนั้น เพราะต้องมีการแปลงกลับมาเป็นสกุลเงินของบัญชีด้วย ดังนั้นตัวเลข 10 ดอลลาร์ต่อ Pip ไม่ใช่กฎที่ใช้ได้กับทุกคู่เงินเสมอไป

Pip, Lot และ Leverage เกี่ยวข้องกันอย่างไร?

สามคำนี้มักถูกพูดพร้อมกัน แต่ทำหน้าที่ต่างกันชัดเจน

• Pip บอกว่าราคาเคลื่อนไหวไปไกลแค่ไหน

• Lot บอกว่าเราเปิดออเดอร์ขนาดใหญ่แค่ไหน

• Leverage บอกว่าใช้เงินประกันหรือ Margin มากน้อยแค่ไหนในการควบคุมออเดอร์นั้น

สิ่งที่กำหนดกำไรหรือขาดทุนจากการเคลื่อนไหวแต่ละ Pip โดยตรงคือ ขนาด Lot ไม่ใช่ตัวเลข Leverage

สมมติเปิด EUR/USD ขนาด 0.10 Lot ไม่ว่าจะตั้ง Leverage 1:100 หรือ 1:500 ถ้าเปิดออเดอร์ขนาดเท่ากัน การเคลื่อนไหว 1 Pip ก็ยังคิดเป็นประมาณ 1 ดอลลาร์เหมือนเดิม ความต่างคือ Leverage ที่สูงกว่าจะใช้ Margin น้อยกว่าในการเปิดออเดอร์เดียวกัน

จุดนี้สำคัญ เพราะหลายคนเข้าใจว่า Leverage สูงทำให้ “Pip แรงขึ้น” ทั้งที่จริง Leverage เพียงเปิดโอกาสให้เราเปิด Lot ใหญ่ขึ้นได้ง่ายกว่า หากไม่ควบคุมขนาด Lot ความเสี่ยงจึงอาจเพิ่มขึ้นโดยทางอ้อม

Pip เกี่ยวข้องกับ Spread อย่างไร?

Spread คือส่วนต่างระหว่างราคา Bid และ Ask และตลาดนิยมแสดงต้นทุนนี้เป็นหน่วย Pip เช่น EUR/USD อาจมี Spread 1.2 Pips

ถ้าเปิด EUR/USD ขนาด 1.00 Lot และมูลค่า 1 Pip อยู่ที่ประมาณ 10 ดอลลาร์ Spread 1.2 Pips จะคิดเป็นต้นทุนประมาณ 12 ดอลลาร์

จึงเห็นได้ว่า Pip เป็นเหมือนหน่วยกลางที่เชื่อมระหว่างการเคลื่อนไหวของราคา ต้นทุน และกำไรขาดทุนเข้าด้วยกัน

สำหรับคนที่เทรดสั้น เช่น Scalping ที่ตั้งเป้ากำไรเพียง 5-10 Pips ค่า Spread ที่เพิ่มขึ้น 1 Pip สามารถเปลี่ยนผลลัพธ์ของระบบได้มากกว่านักเทรด Swing ที่ตั้งเป้ากำไรครั้งละ 100 Pips

ตัวอย่างคำนวณกำไรและขาดทุนจาก Pip

ตัวอย่างที่ 1: เปิด Buy แล้วราคาเป็นไปตามทาง

เปิด Buy EUR/USD ที่ 1.0800 ขนาด 0.10 Lot แล้วปิดที่ 1.0830

• ราคาเพิ่มขึ้น 30 Pips

• 0.10 Lot มีมูลค่าประมาณ 1 ดอลลาร์ต่อ Pip

• กำไรโดยประมาณ = 30 × 1 = 30 ดอลลาร์

ตัวเลขนี้ยังไม่รวม Spread, Commission หรือ Swap หากมี

ตัวอย่างที่ 2: เปิด Sell แล้วราคาลดลง

เปิด Sell GBP/USD ที่ 1.2700 ขนาด 0.01 Lot แล้วปิดที่ 1.2650

• ราคาลดลง 50 Pips

• 0.01 Lot มีมูลค่าประมาณ 0.10 ดอลลาร์ต่อ Pip

• กำไรโดยประมาณ = 50 × 0.10 = 5 ดอลลาร์

ตัวอย่างที่ 3: Stop Loss 25 Pips

ถ้าเปิด EUR/USD 0.10 Lot และตั้ง Stop Loss ห่างจากจุดเข้า 25 Pips ความเสี่ยงก่อนรวมต้นทุนอื่นจะอยู่ที่ประมาณ 25 ดอลลาร์

แต่ถ้าใช้ 1.00 Lot ระยะ Stop Loss 25 Pips เท่าเดิม ความเสี่ยงจะเพิ่มเป็นประมาณ 250 ดอลลาร์ทันที

ระยะ Stop Loss ไม่ได้อันตรายด้วยตัวเอง สิ่งที่ทำให้ความเสี่ยงเพิ่มคือการจับคู่ระยะ Pip กับ Lot ที่ใหญ่เกินไป

ใช้ Pip วาง Stop Loss และ Take Profit อย่างไร?

การตั้ง Stop Loss และ Take Profit ด้วย Pip ช่วยให้การวางแผนเป็นระบบมากกว่าการตั้งจากความรู้สึก เช่น หากระบบเทรดกำหนดว่า Stop Loss เฉลี่ยอยู่ที่ 30 Pips และต้องการ Risk to Reward 1:2 เป้ากำไรจะอยู่ราว 60 Pips

แต่สิ่งที่ควรทำก่อนคือกำหนดก่อนว่า “ยอมเสียเงินสูงสุดเท่าไร” แล้วค่อยย้อนกลับมาหา Lot ที่เหมาะสม

ตัวอย่าง มีเงินทุน 1,000 ดอลลาร์ และกำหนดความเสี่ยงต่อออเดอร์ไว้ที่ 1% หรือ 10 ดอลลาร์ หาก Stop Loss อยู่ห่าง 20 Pips เราต้องใช้ขนาดออเดอร์ที่ทำให้ 20 Pips มีมูลค่าไม่เกิน 10 ดอลลาร์

ดังนั้นมูลค่าที่รับได้ต่อ Pip คือ

10 ÷ 20 = 0.50 ดอลลาร์ต่อ Pip

สำหรับ EUR/USD จะใกล้เคียงกับการเปิดประมาณ 0.05 Lot

วิธีคิดแบบนี้ทำให้ Pip กลายเป็นเครื่องมือบริหารความเสี่ยง ไม่ใช่แค่หน่วยไว้พูดว่ากำไรหรือขาดทุนเท่าไร

ข้อผิดพลาดที่มือใหม่มักทำเกี่ยวกับ Pip Forex

• สับสนระหว่าง Pip กับ Point โดยเฉพาะแพลตฟอร์มที่แสดงราคา 5 ตำแหน่ง ทำให้ตั้ง Stop Loss ผิดระยะสิบเท่าได้ง่าย

• คิดว่า 1 Pip มีมูลค่า 10 ดอลลาร์เสมอ ทั้งที่ตัวเลขนี้ใช้ได้โดยประมาณกับ 1.00 Lot ของบางคู่เงินเท่านั้น หากลด Lot ลง มูลค่าต่อ Pip ก็ลดลงตาม

• เปรียบเทียบผลการเทรดจากจำนวน Pip อย่างเดียว เช่น ระบบหนึ่งกำไร 300 Pips จึงคิดว่าดีกว่าระบบที่กำไร 150 Pips ทั้งที่ขนาดความเสี่ยงต่อออเดอร์และจำนวนครั้งที่เทรดอาจต่างกันมาก

• ใช้ Lot เท่าเดิมกับ Stop Loss ทุกระยะ เช่น วันหนึ่ง Stop Loss 15 Pips อีกวัน Stop Loss 80 Pips แต่เปิด 0.50 Lot เท่ากัน ทำให้จำนวนเงินที่เสี่ยงต่อออเดอร์ไม่คงที่

• ไม่รวม Spread เข้าไปในการวางเป้ากำไร หากระบบตั้งเป้าเพียงไม่กี่ Pip ต้นทุนจาก Spread และ Commission อาจกินกำไรไปเป็นสัดส่วนสูง

• พยายามไล่เก็บ Pip ให้มากที่สุด โดยไม่สนใจคุณภาพของจังหวะเทรด จำนวน Pip ที่ได้มากไม่ได้แปลว่าบริหารเงินดี หากต้องเสี่ยงมากกว่าเพื่อให้ได้มาซึ่งผลลัพธ์นั้น

วิธีนำ Pip ไปใช้บริหารความเสี่ยงในการเทรดจริง

1. กำหนดเงินที่ยอมเสียต่อออเดอร์ก่อน เช่น 1% ของพอร์ต ไม่ใช่เปิด Lot ก่อนแล้วค่อยดูว่าจะขาดทุนเท่าไร

2. กำหนด Stop Loss จากโครงสร้างราคา ดูแนวรับ แนวต้าน หรือความผันผวน ไม่ควรตั้งระยะ Pip แบบตายตัวกับทุกตลาด

3. คำนวณมูลค่าต่อ Pip ที่รับได้ นำเงินที่ยอมเสียหารด้วยจำนวน Pip ของ Stop Loss

4. ปรับ Lot ให้สัมพันธ์กับความเสี่ยง Stop Loss ไกลขึ้นควรลด Lot ลง Stop Loss ใกล้ลงจึงค่อยเพิ่ม Lot หากเงื่อนไขอื่นเหมาะสม

5. รวมต้นทุนก่อนประเมินระบบ Spread, Commission และ Slippage ล้วนกินผลตอบแทน โดยเฉพาะกลยุทธ์ระยะสั้น

6. จดบันทึกผลเป็นทั้ง Pip และเงิน จำนวน Pip ช่วยวัดประสิทธิภาพของจังหวะ ส่วนจำนวนเงินช่วยวัดผลกระทบต่อพอร์ต

ถ้าทำตามลำดับนี้ ความเสี่ยงของแต่ละออเดอร์จะใกล้เคียงกันมากขึ้น แม้ระยะ Stop Loss ของแต่ละจังหวะไม่เท่ากัน

สรุปเกี่ยวกับ Pip Forex

Pip Forex คือ หน่วยมาตรฐานที่ใช้วัดการเปลี่ยนแปลงของราคาคู่สกุลเงิน สำหรับคู่เงินส่วนใหญ่ 1 Pip อยู่ที่ทศนิยมตำแหน่งที่ 4 ส่วนคู่เงินที่ลงท้ายด้วย JPY จะอยู่ที่ตำแหน่งที่ 2

แต่การรู้ว่าราคาเคลื่อนไหวกี่ Pip ยังไม่เพียงพอ ต้องเข้าใจต่อว่า Pip Value เปลี่ยนตามขนาด Lot คู่เงิน และสกุลเงินของบัญชีอย่างไร เพราะจำนวน Pip เท่ากันสามารถสร้างกำไรหรือขาดทุนเป็นเงินจริงต่างกันหลายเท่า

เมื่อเข้าใจว่า Pip Forex คือ อะไร นักเทรดจะสามารถอ่าน Spread ได้ถูกต้อง คำนวณกำไรขาดทุนได้ชัด วาง Stop Loss และ Take Profit อย่างเป็นระบบ และเลือกขนาด Lot ให้สอดคล้องกับความเสี่ยงของพอร์ตได้ดีขึ้น

สำหรับผู้ที่สนใจเริ่มต้นเทรด Forex สามารถศึกษาประเภทบัญชีและเงื่อนไขการซื้อขายของ Morroc Prime ผ่านหน้าเว็บไซต์ โดยควรตรวจสอบ Spread, Commission, Leverage และรายละเอียดของแต่ละสินทรัพย์ก่อนใช้งานจริง เพื่อให้ต้นทุนและขนาดการเทรดสอดคล้องกับแผนบริหารความเสี่ยงของตัวเอง

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

1. Pip Forex คืออะไร อธิบายแบบสั้นที่สุด?

Pip Forex คือ หน่วยที่ใช้วัดว่าราคาคู่เงินเคลื่อนไหวไปมากน้อยแค่ไหน คู่เงินทั่วไปใช้ทศนิยมตำแหน่งที่ 4 เป็น 1 Pip ส่วนคู่เงิน JPY ใช้ตำแหน่งที่ 2

2. 1 Pip เท่ากับกี่ Point?

ในแพลตฟอร์มที่แสดงราคา 5 ตำแหน่ง โดยทั่วไป 10 Points เท่ากับ 1 Pip เช่น 25 Points เท่ากับ 2.5 Pips

3. 1 Pip เท่ากับกี่ดอลลาร์?

ไม่มีตัวเลขเดียวสำหรับทุกออเดอร์ เพราะขึ้นอยู่กับคู่เงินและขนาด Lot ตัวอย่างเช่น EUR/USD ขนาด 1.00 Lot มีมูลค่าประมาณ 10 ดอลลาร์ต่อ Pip ขณะที่ 0.10 Lot อยู่ที่ประมาณ 1 ดอลลาร์ต่อ Pip

4. Pip กับ Lot ต่างกันอย่างไร?

Pip คือระยะการเคลื่อนไหวของราคา ส่วน Lot คือขนาดของออเดอร์ Lot ที่ใหญ่ขึ้นทำให้แต่ละ Pip มีมูลค่าเป็นเงินมากขึ้น

5. Pip เกี่ยวข้องกับ Stop Loss อย่างไร?

Stop Loss มักกำหนดเป็นระยะ Pip จากจุดเข้า เช่น 30 Pips จากนั้นนักเทรดจะคำนวณ Lot ให้เมื่อราคาชน Stop Loss แล้วขาดทุนไม่เกินจำนวนเงินที่กำหนดไว้

6. จำนวน Pip เยอะหมายถึงเทรดเก่งกว่าหรือไม่?

ไม่เสมอไป เพราะจำนวน Pip ไม่ได้บอกขนาดความเสี่ยง ต้นทุน หรือ Lot ที่ใช้ ระบบที่ได้ Pip น้อยกว่าแต่ควบคุม Drawdown และความเสี่ยงได้ดีกว่าอาจมีคุณภาพมากกว่าในระยะยาว