Lot Size คืออะไร เลือกขนาด Lot อย่างไรให้เหมาะกับเงินทุน

Lot Size คือ ขนาดของสถานะซื้อขายที่เปิดในแต่ละคำสั่ง โดย Forex ทั่วไปกำหนดให้ 1 Standard Lot เท่ากับ 100,000 หน่วยของสกุลเงินฐาน ส่วน 0.1 Lot เท่ากับ 10,000 หน่วย และ 0.01 Lot เท่ากับ 1,000 หน่วย ขนาด Lot ส่งผลโดยตรงต่อกำไรและขาดทุนเมื่อราคาเคลื่อนไหว การเลือก Lot จึงควรพิจารณาทั้งเงินทุน จำนวนเงินที่ยอมเสี่ยง และระยะ Stop Loss โดยใช้สูตร ขนาด Lot = เงินที่ยอมเสี่ยง ÷ (ระยะ Stop Loss เป็น Pip × มูลค่าต่อ Pip ของ 1 Lot) พร้อมตรวจสอบข้อกำหนดสัญญาของสินทรัพย์ก่อนเทรดเสมอ

หลายคนเริ่มเทรด Forex ด้วยการหาจุดเข้าที่แม่น ดูแนวรับแนวต้าน หรือเลือกอินดิเคเตอร์ที่เหมาะกับตัวเอง แต่พอถึงหน้าส่งคำสั่งกลับเลือกขนาด Lot จากความรู้สึก เช่น เห็นว่ามีเงินเหลือก็เพิ่ม Lot หรือมั่นใจในกราฟมากจึงเปิดสถานะใหญ่กว่าปกติ ผลคือแม้วิเคราะห์ทิศทางได้ดี พอร์ตก็ยังอาจเสียหายจากการรับความเสี่ยงมากเกินไป

การเข้าใจว่า Lot Size คืออะไร จึงเป็นพื้นฐานที่ควรรู้ก่อนกด Buy หรือ Sell เพราะตัวเลขในช่อง Volume เป็นตัวกำหนดว่าราคาแต่ละ Pip จะกระทบเงินในบัญชีมากแค่ไหน บทความนี้จะพาไล่ตั้งแต่ประเภท Lot ความสัมพันธ์กับ Pip และ Leverage ไปจนถึงวิธีคำนวณขนาดสถานะให้สอดคล้องกับเงินทุนอย่างเป็นขั้นตอน

เข้าใจ Lot Size ให้ถูก ก่อนเริ่มคำนวณกำไรขาดทุน

หากอธิบายให้เห็นภาพง่าย ๆ Lot Size คือ จำนวนหน่วยของสินทรัพย์ที่เราเปิดรับความเสี่ยงในหนึ่งสถานะ ยิ่งเปิด Lot มาก การเคลื่อนไหวของราคาเท่าเดิมก็ยิ่งสร้างกำไรหรือขาดทุนเป็นเงินมากขึ้น

สำหรับคู่เงิน Forex สกุลเงินตัวแรกเรียกว่า สกุลเงินฐาน หรือ Base Currency เช่น EUR/USD มี EUR เป็นสกุลเงินฐาน ดังนั้น การเปิด EUR/USD ขนาด 1 Standard Lot จึงหมายถึงสถานะที่อ้างอิงเงิน 100,000 ยูโร ไม่ใช่ 100,000 ดอลลาร์เสมอไป

อย่างไรก็ตาม มูลค่าสถานะไม่ได้เท่ากับเงินสดที่ต้องวางทั้งหมด เพราะการเทรดแบบใช้ Leverage เปิดให้วางหลักประกันเพียงบางส่วนได้ ส่วนต่างตรงนี้ทำให้หลายคนเปิดสถานะใหญ่เกินเงินทุนโดยไม่รู้ตัว

• Standard, Mini, Micro และ Nano Lot ต่างกันอย่างไร

โครงสร้างนี้เป็นรูปแบบที่ใช้กันทั่วไปใน Forex แต่ไม่ได้หมายความว่าทุกโบรกเกอร์จะรองรับทุกขนาด โดยเฉพาะ Nano Lot รวมถึงขนาดขั้นต่ำและขั้นการเพิ่มลด Volume ที่ต้องตรวจสอบเป็นรายบัญชีและรายสินทรัพย์

• ตัวเลข 0.01 ในช่อง Volume บอกอะไร

บนแพลตฟอร์มที่กำหนด 1 Lot ของคู่เงินเท่ากับ 100,000 หน่วย การกรอก Volume 0.01 หมายถึงเปิดสถานะ 1,000 หน่วย ส่วน 0.05 หมายถึง 5,000 หน่วย

ดังนั้น 0.01 Lot จึงไม่ได้หมายถึงเสี่ยง 1% ของพอร์ต และไม่ได้แปลว่าปลอดภัยสำหรับทุกบัญชี ความเสี่ยงจริงยังขึ้นอยู่กับระยะที่ราคาจะเคลื่อนสวนทางก่อนถึงจุดตัดขาดทุนด้วย

Lot Size กับ Pip เชื่อมกันอย่างไร

อีกมุมที่ช่วยให้เข้าใจ Lot Size คือ การมองว่า Lot เป็นตัวกำหนด “มูลค่าเงินต่อการเคลื่อนไหวของราคา” ส่วน Pip เป็นหน่วยวัดระยะการเปลี่ยนแปลงของคู่เงิน

โดยทั่วไป คู่เงินส่วนใหญ่มี 1 Pip เท่ากับ 0.0001 ส่วนคู่เงินที่มี JPY เป็นสกุลเงินอ้างอิงมักมี 1 Pip เท่ากับ 0.01 ตัวเลขทศนิยมเพิ่มเติมที่แพลตฟอร์มแสดงอาจเป็นเศษของ Pip จึงควรแยก Pip ออกจาก Point ให้ถูกต้อง

สำหรับ EUR/USD ที่ใช้ขนาดสัญญามาตรฐานและบัญชีเป็นดอลลาร์สหรัฐ มูลค่าต่อ Pip เป็นดังนี้

ตัวเลขในตารางเป็นกำไรหรือขาดทุนจากการเปลี่ยนแปลงของราคา ก่อนคิดต้นทุนและความคลาดเคลื่อนในการส่งคำสั่ง

• ทำไมทุกคู่เงินจึงใช้ Pip Value เท่ากันไม่ได้

มูลค่าต่อ Pip คำนวณเบื้องต้นจาก จำนวนหน่วย × ขนาดของ 1 Pip โดยผลลัพธ์อยู่ในสกุลเงินอ้างอิง แล้วจึงแปลงเป็นสกุลเงินบัญชีหากต่างกัน

ตัวอย่างเช่น USD/JPY ขนาด 1 Lot มีมูลค่า 1 Pip เท่ากับ 1,000 เยน หากสมมติอัตรา USD/JPY อยู่ที่ 150 มูลค่านี้จะเท่ากับประมาณ 6.67 ดอลลาร์ ไม่ใช่ 10 ดอลลาร์

จึงควรใช้ Pip Value ของคู่เงินและสกุลบัญชีที่กำลังเทรดจริง แทนการจำว่า 1 Lot มีค่า Pip ละ 10 ดอลลาร์ในทุกกรณี

เลือกขนาด Lot จากความเสี่ยง เริ่มตรงไหน

หลักสำคัญในการใช้ Lot Size คือ เริ่มจากจำนวนเงินที่ยอมเสียได้เมื่อแผนผิดทาง แล้วค่อยคำนวณย้อนกลับว่าควรเปิดสถานะใหญ่แค่ไหน

1. ประเมินเงินทุนจาก Equity ปัจจุบัน

Balance คือยอดเงินจากรายการที่ปิดแล้ว ส่วน Equity สะท้อนกำไรขาดทุนที่ยังไม่ปิดด้วย หาก Balance อยู่ที่ 1,000 ดอลลาร์ แต่มีสถานะขาดทุนลอยตัว 100 ดอลลาร์ Equity จะเหลือประมาณ 900 ดอลลาร์

การใช้ Equity เป็นฐานคำนวณช่วยให้ขนาดสถานะใหม่สะท้อนสภาพพอร์ตปัจจุบันมากขึ้น และต้องพิจารณาความเสี่ยงของสถานะเดิมร่วมด้วย

2. กำหนดงบความเสี่ยงต่อครั้ง

สมมติเลือกใช้งบความเสี่ยง 1% ของ Equity หากมี Equity 1,000 ดอลลาร์ งบขาดทุนตามแผนจะเท่ากับ 10 ดอลลาร์

ตัวเลข 1% เป็นเพียงสมมติฐานสำหรับอธิบายวิธีคำนวณ ผู้เทรดอาจเลือกต่ำกว่านี้ตามประสบการณ์ กลยุทธ์ และความสามารถในการรับขาดทุน ไม่มีเปอร์เซ็นต์เดียวที่เหมาะกับทุกคน

3. วาง Stop Loss จากเหตุผลของแผน

จุดตัดขาดทุนควรสัมพันธ์กับบริเวณที่แนวคิดการเทรดใช้ไม่ได้แล้ว เช่น ราคาหลุดโครงสร้างแนวรับ หรือเคลื่อนผ่านระดับที่กำหนดไว้

หาก Stop Loss จำเป็นต้องอยู่ไกล ควรลดขนาดสถานะให้รับความเสี่ยงเท่าเดิม การบีบ Stop Loss ให้ชิดเพียงเพื่อเปิด Lot ใหญ่ขึ้นอาจทำให้ถูกปิดสถานะจากความผันผวนตามปกติ

สูตรคำนวณ Lot Size พร้อมตัวอย่างทีละขั้น

สูตรพื้นฐานสำหรับคำนวณ Lot Size คือ ขนาด Lot = เงินที่ยอมเสี่ยง ÷ (ระยะ Stop Loss เป็น Pip × Pip Value ของ 1 Standard Lot) หลักการคือแบ่งงบขาดทุนที่ยอมรับได้ด้วยผลขาดทุนของสถานะขนาด 1 Lot หากราคาถึง Stop Loss ซึ่งเป็นแนวทาง Position Sizing ที่เชื่อมเงินทุนกับความเสี่ยงของแต่ละรายการ

ตัวอย่าง: ทุน 1,000 ดอลลาร์ เสี่ยง 1% และ Stop Loss 50 Pips

สมมติเทรด EUR/USD ด้วยบัญชีดอลลาร์สหรัฐ มีข้อมูลดังนี้

• Equity: 1,000 ดอลลาร์

• งบความเสี่ยง: 1% หรือ 10 ดอลลาร์

• ระยะ Stop Loss: 50 Pips

• Pip Value ของ 1 Lot: 10 ดอลลาร์

นำมาแทนสูตรได้เป็น ขนาด Lot = 10 ÷ (50 × 10) = 0.02 Lot ที่ขนาด 0.02 Lot การเคลื่อนไหว 1 Pip มีมูลค่า 0.20 ดอลลาร์ หากราคาวิ่งสวนทาง 50 Pips ผลขาดทุนจากราคาจะเท่ากับ 10 ดอลลาร์

นี่เป็นการคำนวณเบื้องต้น ควรเผื่องบสำหรับค่าคอมมิชชัน ผลของ Bid/Ask และ Slippage ตามวิธีวัดระยะ Stop Loss ด้วย โดยหลีกเลี่ยงการนับ Spread ซ้ำหากรวมไว้ในราคาที่ใช้คำนวณแล้ว

คำนวณได้ 0.026 Lot ควรกรอกเท่าไร

หากโบรกเกอร์รองรับขั้นการเพิ่มลดครั้งละ 0.01 Lot การปัดขึ้นเป็น 0.03 จะทำให้ความเสี่ยงเกินผลคำนวณเดิม จึงควรปัดลงเป็น 0.02 แล้วตรวจสอบต้นทุนอีกครั้ง

หากขนาดที่คำนวณได้ต่ำกว่า Lot ขั้นต่ำ ไม่จำเป็นต้องฝืนเปิดคำสั่ง สามารถรอแผนอื่น ใช้บัญชีทดลอง หรือพิจารณารูปแบบบัญชีที่รองรับสถานะเล็กกว่าโดยตรวจสอบสัญญาให้ชัดเจน

ทุน 100, 500 หรือ 1,000 ดอลลาร์ ควรใช้กี่ Lot

คำถามยอดนิยมเกี่ยวกับ Lot Size คือ มีเงินเท่านี้ควรเปิดกี่ Lot คำตอบต้องระบุทั้งเปอร์เซ็นต์ความเสี่ยงและระยะ Stop Loss จึงจะมีความหมาย

ตารางต่อไปนี้เป็น ตัวอย่างคำนวณ สำหรับ EUR/USD บัญชี USD กำหนดความเสี่ยง 1% และ Pip Value ของ 1 Lot เท่ากับ 10 ดอลลาร์ โดยยังไม่รวมต้นทุน

ตัวเลขเป็นผลทางคณิตศาสตร์ บางขนาดอาจส่งคำสั่งไม่ได้จริง หากขั้นต่ำคือ 0.01 Lot และทุนมี 100 ดอลลาร์ การเปิด 0.01 Lot พร้อม Stop Loss 50 Pips จะเสี่ยงจากราคา 5 ดอลลาร์ หรือ 5% ของทุน ก่อนรวมต้นทุน จุดนี้แสดงให้เห็นว่า Lot เล็กที่สุดที่เปิดได้ อาจยังใหญ่เกินงบความเสี่ยงของพอร์ต

Lot Size, Leverage และ Margin ต่างกันอย่างไร

ความเข้าใจที่ควรแยกให้ชัดเกี่ยวกับ Lot Size คือ ขนาดสถานะไม่ได้เป็นสิ่งเดียวกับ Leverage หรือ Margin

Leverage สูงขึ้น ไม่ได้ทำให้ Lot เดิมขาดทุนต่อ Pip น้อยลง

สมมติเปิด EUR/USD ขนาด 0.10 Lot ที่ราคา 1.1000 มูลค่าสถานะเท่ากับ 11,000 ดอลลาร์ ภายใต้การคำนวณ Margin แบบง่าย หากใช้ Leverage 1:100 จะต้องวางประมาณ 110 ดอลลาร์ ส่วน 1:500 จะใช้ประมาณ 22 ดอลลาร์ แต่ทั้งสองกรณียังมีมูลค่าประมาณ 1 ดอลลาร์ต่อ Pip เท่ากัน เพราะขนาดสถานะเท่าเดิม 

Margin จริงอาจขึ้นอยู่กับสินทรัพย์ ระดับความเสี่ยง และเงื่อนไขของบัญชี การมี Free Margin เหลือจึงไม่ใช่เหตุผลเพียงพอที่จะเพิ่ม Lot

เทรดทองคำหรือบัญชี Cent ใช้ Lot แบบเดียวกับ Forex ได้ไหม

ข้อควรระวังในการนำ Lot Size คือ ไปใช้จริง คืออย่านำขนาดสัญญาของคู่เงินไปใช้กับทุกสินทรัพย์โดยอัตโนมัติ

• ทองคำต้องดู Contract Size ของสัญลักษณ์นั้น

สมมติสัญญา XAU/USD ของบัญชีหนึ่งกำหนดให้ 1 Lot เท่ากับทองคำ 100 ทรอยออนซ์ การเปิด 0.01 Lot จะอ้างอิงทองคำ 1 ออนซ์ หากราคาเปลี่ยน 10 ดอลลาร์ต่อออนซ์ กำไรขาดทุนจากราคาจะเปลี่ยนประมาณ 10 ดอลลาร์

นี่เป็นตัวอย่างภายใต้สัญญาที่กำหนดเท่านั้น ก่อนเทรดต้องตรวจสอบ Contract Size, Tick Size, Tick Value และ Volume ขั้นต่ำของสัญลักษณ์จริง

• บัญชี Cent ต้องตรวจทั้งหน่วยยอดเงินและหน่วยสัญญา

ยอด 10,000 เซนต์สหรัฐมีมูลค่า 100 ดอลลาร์สหรัฐ การเห็นตัวเลขในบัญชีมากขึ้นไม่ได้แปลว่ามีเงินทุนเพิ่มขึ้น

นอกจากนี้ ขนาดสัญญาและความหมายของ Volume ในบัญชี Cent อาจต่างจากบัญชีมาตรฐาน จึงควรอ่านรายละเอียดบัญชีและทดลองคำนวณกำไรขาดทุนก่อนส่งคำสั่งจริง

ข้อผิดพลาดเรื่อง Lot ที่ทำให้พอร์ตเสี่ยงเกินแผน

แม้เข้าใจว่า Lot Size คืออะไรแล้ว การใช้งานจริงยังพลาดได้หากขาดวินัย โดยเฉพาะพฤติกรรมต่อไปนี้

• เพิ่ม Lot เพื่อเอาทุนคืน

การเพิ่มขนาดหลังขาดทุนทำให้รายการถัดไปมีผลต่อพอร์ตมากขึ้น หากตลาดยังไม่เป็นใจ ความเสียหายจะเร่งตัว ควรคำนวณจาก Equity ที่เหลือและงบความเสี่ยงตามแผนเดิม

• เปิดหลายคู่เงินแล้วดูความเสี่ยงแยกกัน

การ Buy EUR/USD และ Buy GBP/USD อาจมีความเสี่ยงร่วมจากการอ่อนค่าของดอลลาร์ การเสี่ยงรายการละ 1% จึงควรมองร่วมกันทั้งพอร์ต โดยเฉพาะเมื่อหลายสถานะมีแนวโน้มขาดทุนพร้อมกัน

• ใช้ Lot คงที่กับ Stop Loss ทุกระยะ

เปิด 0.10 Lot แล้วตั้ง Stop Loss 20 Pips กับ 100 Pips มีความเสี่ยงต่างกันห้าเท่า หากต้องการควบคุมงบขาดทุนให้ใกล้เคียงเดิม ต้องปรับขนาดสถานะตามระยะ Stop Loss

• คิดว่า Stop Loss รับประกันยอดขาดทุน

Stop Loss ทั่วไปอาจถูกดำเนินการที่ราคาแย่กว่าระดับตั้งไว้เมื่อเกิด Gap หรือราคาเคลื่อนไหวรวดเร็ว งบขาดทุนจากสูตรจึงเป็นค่าประเมินตามแผน ไม่ใช่เพดานขาดทุนที่รับประกัน

เช็กก่อนกดคำสั่ง ให้ขนาด Lot สอดคล้องกับพอร์ต

ก่อนเปิดสถานะ ลองตรวจรายการสั้น ๆ ดังนี้

1. Equity ปัจจุบันเหลือเท่าไร และมีความเสี่ยงค้างอยู่เท่าไร

2. หากแผนผิดทาง ยอมขาดทุนเป็นเงินได้เท่าไร

3. Stop Loss อยู่ห่างกี่ Pip หรือกี่หน่วยราคา

4. Pip Value หรือ Tick Value ตรงกับสินทรัพย์และสกุลบัญชีหรือไม่

5. ขนาดที่คำนวณได้ผ่านข้อกำหนดขั้นต่ำและ Volume Step หรือไม่

6. รวมต้นทุนแล้ว ยังอยู่ในงบความเสี่ยงหรือไม่

7. Margin ที่เหลือรองรับความผันผวนของทุกสถานะได้เพียงใด

การบันทึกขนาด Lot งบความเสี่ยง และผลขาดทุนจริงไว้ใน Trading Journal จะช่วยตรวจว่าการส่งคำสั่งสอดคล้องกับแผนแค่ไหน และควรปรับตรงใด

เลือก Lot ให้เหมาะ เริ่มจากรักษาความสามารถในการเทรดต่อ

หัวใจของ Lot Size คือ การแปลงความเสี่ยงจากตัวเลขบนกราฟให้เป็นจำนวนเงินที่ประเมินได้ ก่อนคิดว่าจะทำกำไรเท่าไร ควรรู้ก่อนว่าหากผิดทางจะเสียเท่าไร และพอร์ตรับผลนั้นได้หรือไม่

ขนาดสถานะที่เหมาะสมจึงเปลี่ยนได้ตาม Equity ระยะ Stop Loss และลักษณะสินทรัพย์ การคำนวณใหม่ก่อนเปิดแต่ละรายการช่วยให้การตัดสินใจมีหลักเกณฑ์ และลดการใช้ความรู้สึกกำหนดความเสี่ยง

สำหรับผู้ที่กำลังศึกษาการเทรด Forex และ CFD สามารถดูรายละเอียดบัญชีและทดลองใช้แพลตฟอร์มผ่าน MORROC Prime ซึ่งมีเครื่องมืออย่าง Stop Loss, Take Profit และแพลตฟอร์ม MetaTrader 5 โดยเว็บไซต์ระบุว่าบัญชี Raw Spread มีสเปรดเริ่มต้น 0.0 pips พร้อมค่าคอมมิชชัน และแสดง Leverage สูงสุดถึง 1:500 ทั้งนี้ควรตรวจสอบเงื่อนไขของบัญชีและสินทรัพย์ล่าสุด รวมถึงขนาดสัญญาและต้นทุน ก่อนเลือกใช้บริการ

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

1. Lot Size คือ เงินที่ใช้เปิดออเดอร์ทั้งหมดหรือไม่

ไม่ใช่ Lot Size บอกขนาดสถานะ ส่วนเงินหลักประกันที่ต้องใช้เรียกว่า Margin ซึ่งขึ้นอยู่กับมูลค่าสถานะและเงื่อนไข Leverage การวาง Margin น้อยไม่ได้หมายความว่าผลขาดทุนจะถูกจำกัดไว้เท่านั้น

2. เปิด 0.01 Lot ต้องมีเงินทุนขั้นต่ำเท่าไร

ไม่มีตัวเลขเดียวสำหรับทุกกรณี ต้องดูสินทรัพย์ ระยะ Stop Loss ต้นทุน และงบความเสี่ยง เช่น EUR/USD ขนาด 0.01 Lot กับ Stop Loss 50 Pips มีความเสี่ยงจากราคาประมาณ 5 ดอลลาร์ หากต้องการให้เท่ากับ 1% ของทุน จะต้องมีทุน 500 ดอลลาร์ก่อนเผื่อต้นทุน

3. ใช้ Lot เท่าเดิมทุกครั้งได้หรือไม่

ทำได้ แต่ความเสี่ยงเป็นเงินอาจไม่เท่ากัน โดยเฉพาะเมื่อเปลี่ยนคู่เงิน ระยะ Stop Loss หรือ Equity หากต้องการรักษาสัดส่วนความเสี่ยง ควรคำนวณขนาดสถานะใหม่ตามข้อมูลของรายการนั้น

4. เพิ่ม Leverage แล้วต้องลด Lot หรือไม่

ไม่จำเป็นต้องเปลี่ยน Lot เพียงเพราะเปลี่ยน Leverage แต่ต้องตรวจ Margin และความเสี่ยงรวมอีกครั้ง หากสินทรัพย์และขนาดสถานะเท่าเดิม มูลค่ากำไรขาดทุนต่อ Pip จะไม่ลดลงจากการเพิ่ม Leverage

5. ใช้เครื่องคำนวณ Lot Size แล้วต้องตรวจอะไรเพิ่มเติม

ตรวจชื่อสินทรัพย์ สกุลเงินบัญชี Contract Size, Pip หรือ Tick Value และหน่วยระยะ Stop Loss ให้ถูกต้อง จากนั้นดูว่าผลลัพธ์ตรงกับ Volume ขั้นต่ำและขั้นการเพิ่มลดของโบรกเกอร์หรือไม่ พร้อมเผื่อต้นทุนและความคลาดเคลื่อนในการส่งคำสั่งก่อนใช้งานจริง